बंद

    आरोग्यम् परमम् धनम्

    • तारीख : 04/01/2025 -

    परिचय आणि उद्दिष्टे

    • आरोग्य सेवेच्या प्रवेशाच्या गंभीर समस्येचे निराकरण करण्यासाठी भारत सरकारने सर्वसमावेशक प्राथमिक आरोग्य सेवा मोहीम सुरू केली आहे. सर्वसमावेशक प्राथमिक आरोग्य सेवा (सीपीएचसी) रोग टाळण्यासाठी आणि आरोग्यास प्रोत्साहन देण्यासाठी, काळजीची सातत्य सुनिश्चित करण्यासाठी आणि गेट-कीपिंग सक्षम करण्यासाठी आवश्यक आहे जेणेकरून दुय्यम आणि तृतीय स्तरावरील सुविधांवरील भार कमी करता येईल, त्यामुळे सिस्टम आणि व्यक्तीच्या खर्चात बचत होईल.

    • एएएम कार्यसंघ आधारित दृष्टिकोनातून या सर्वसमावेशक सेवांचा संच वितरित करते. एक प्राथमिक आरोग्य सेवा संघ प्रशिक्षित आणि कौशल्यांच्या संचामध्ये सुसज्ज आहे आणि काळजीची निरंतरता सुनिश्चित करण्यासाठी कार्य प्रक्रिया पुन्हा डिझाइन केली आहे जी प्रतिबंधात्मक आणि प्रोत्साहनात्मक आरोग्यावर भर देते.

    • समुदायाला सीपीएचसी प्रदान करण्यासाठी, राज्य सर्व एससी, पीएचसी, यूपीएचसी, आयुष सुविधा आणि यूएचडब्ल्यूसीएस यांना आयुष्मान आरोग्य मंदिरे म्हणून बळकट करून आरोग्य प्रोत्साहनाच्या अतिरिक्त तरतूदीसह पुढे जात आहे. योग सारख्या निरोगी क्रियाकलाप. राज्य सर्व अनुसूचित जाती, पीएचसी आणि कायापालट करण्यासाठी वचनबद्ध आहे; यूपीएचसीएस आयुष्मान आरोग्य मंदिरे

    एएएमएस खालीलप्रमाणे 13 सेवांच्या पॅकेजसाठी प्रतिबंधात्मक, प्रोत्साहन, उपचारात्मक आणि पुनर्वसन काळजी प्रदान करतात

    1. गर्भधारणा आणि बाळंतपणाची काळजी.
    2. नवजात आणि अर्भक आरोग्य सेवा
    3. बालपण आणि किशोरवयीन आरोग्य सेवा.
    4. कुटुंब नियोजन, गर्भनिरोधक सेवा आणि इतर पुनरुत्पादक आरोग्य सेवा
    5. संसर्गजन्य रोगांचे व्यवस्थापन: राष्ट्रीय आरोग्य कार्यक्रम
    6. तीव्र साधे आजार आणि किरकोळ आजारांसाठी सामान्य बाह्य-रुग्ण काळजी
    7. असंसर्गजन्य आजारांची तपासणी, प्रतिबंध, नियंत्रण आणि व्यवस्थापन
    8. सामान्य नेत्ररोग आणि इएनटी समस्यांसाठी काळजी
    9. मूलभूत मौखिक आरोग्य सेवा
    10. वृद्ध आणि उपशामक आरोग्य सेवा
    11. बर्न्स आणि ट्रॉमासह आपत्कालीन वैद्यकीय सेवा
    12. मानसिक आरोग्य आजारांची तपासणी आणि मूलभूत व्यवस्थापन
    13. योग आणि आयुष
    14. दूरसंचार
    • एएएमएस केवळ सेवा पॅकेजचा विस्तार करण्यासाठीच नाही तर ही सुविधा त्यांच्या जवळ असल्याची समाजात धारणा निर्माण करण्यासाठी, प्रतिबंधात्मक आणि प्रोत्साहनात्मक कारवाईसाठी एक व्यासपीठ प्रदान करते. सेवा तरतुदी व्यतिरिक्त, एएएम अंतर्गत कल्पना केलेल्या महत्त्वाच्या हस्तक्षेपांमध्ये लोकसंख्या गणना, फॅमिली फोल्डर तयार करणे आणि काळजी, निदान सेवा, जुनाट आजारांसाठी औषधांचे नियमित रिफिल, टेली-कन्सल्टेशन सेवांमध्ये प्रवेश आणि आयटी प्लॅटफॉर्मचा वापर यांचा समावेश आहे. राज्याने लोकसंख्या आधारित तपासणी, उच्च रक्तदाब, मधुमेह आणि कर्करोग (तोंडी, स्तन आणि गर्भाशय ग्रीवा) यांच्या नियंत्रण आणि व्यवस्थापनाची अंमलबजावणी सुरू केली आहे.

    • एससी-एएएमएस चे नेतृत्व सामुदायिक आरोग्य अधिकारी करतात ज्यात प्राथमिक आरोग्य सेवा टीम असते ज्यात एएनएमएस, एमपीडब्ल्यू (एम) आणि एएसएचए उपकेंद्र क्षेत्रातील असतात. सीपीएचसी-एएएम कार्यक्रमांतर्गत बीएएमएफ, बीयूएमएस आणि नर्सिंग पदवीधरांची समुदाय आरोग्य अधिकारी म्हणून नियुक्ती केली जात आहे.

      आयुष्मान आरोग्य मंदिराच्या कार्यान्वयनाची स्थिती
      अ.क्र. आरोग्य सुविधांचे प्रकार राज्यातील एकूण सुविधा भारत सरकारद्वारा दिलेले आयुष्मान आरोग्य मंदिर लक्ष्य कार्यरत आयुष्मान आरोग्य मंदिर राज्यातील एकूण सुविधांची प्राथमिक कार्यक्षमता % लक्ष्याच्या प्राथमिक कार्यक्षमतेचे टक्केवारी
      1 एस.सी. 10,748 9,886 8,390 78.06% 84.87%
      2 पी.एच.सी. 1,911 1,908 1,900 99.42% 99.58%
      3 यू.पी.एच.सी. 744 818 732 98.39% 89.49%
      4 यू.एच.डब्ल्यू.सी. 2,232 2,232 664 29.75% 29.75%
      5 आयुष एस.सी. 390 390 358 91.79% 91.79%
      एकूण 16,025 15,234 12,044 75.16% 79.06%

      लाभार्थी:

      Citizen

      फायदे:

      As above

      अर्ज कसा करावा

      Online